از ابتدای مهرماه 1405، تحولی جدید در فرآیندهای قضایی استان تهران رقم خورد. با دستور رئیس‌کل دادگستری استان تهران (بخشنامه 8408/10 مورخ 28 شهریور 1405)، «سامانه ضمانت الکترونیک» به صورت سراسری اجرایی شد. این سامانه با هدف حذف کاغذبازی، کاهش بازداشت‌های غیرضروری و تسریع در روند پذیرش وثیقه و کفالت راه‌اندازی شده است.

سامانه ضمانت الکترونیک چیست و چه کمکی می‌کند؟

این سامانه بخشی از طرح هوشمندسازی قوه قضاییه است که فرآیند استعلام و پذیرش وثیقه را به صورت آنلاین مدیریت می‌کند. دو شیوه اصلی برای تأمین وثیقه در این سامانه پیش‌بینی شده است:

1. استفاده از اموال خود متهم.

2. معرفی مال توسط شخص ثالث جهت تأمین قرار متهم (از طریق ثبت لایحه).

مزایای اصلی این سامانه:

  • کاهش خطاهای انسانی و مداخلات مستقیم.
  • شناسایی برخط اموال (حساب بانکی، ملک، سهام و…).
  • کوتاه شدن زمان رسیدگی به پرونده‌های منجر به قرار.
  • کاهش چشمگیر فرآیندهای اداری و کاغذی.

راهنمای گام‌به‌گام: چگونه شخص ثالث می‌تواند وثیقه بگذارد؟

برای وثیقه‌گذاری توسط شخص ثالث، دیگر نیازی به مراجعات مکرر نیست و تمامی مراحل از طریق «سامانه ارائه و پیگیری لایحه» انجام می‌شود. مراحل به‌شرح زیر است:

  1. انتخاب گزینه مربوطه: ورود به سامانه و انتخاب گزینه «درخواست قبول ضمانت از طرف وثیقه‌گذار».
  2. ثبت اطلاعات پرونده: وارد کردن شماره پرونده، استان، شهرستان و شعبه رسیدگی‌کننده برای استعلام دقیق.
  3. احراز هویت وثیقه‌گذار: اطلاعات هویتی بر اساس داده‌های سامانه ثنا به‌صورت خودکار فراخوانی می‌شود.
  4. ثبت اطلاعات متهم: اتصال اطلاعات متهم به شخص وثیقه‌گذار.
  5. درج مشخصات وثیقه: ثبت نوع قرار تأمین (وثیقه/کفالت) و مستندات مربوطه.
  6. ثبت لایحه ضمانت: نوشتن متن لایحه و بررسی نهایی اطلاعات.
  7. ارسال نهایی: ارسال درخواست به مرجع قضایی برای بررسی و اتخاذ تصمیم نهایی.

هوشمندسازی در استعلام اموال

یکی از قابلیت‌های کلیدی این سامانه، شناسایی الکترونیک دارایی‌هاست. به گفته مسئولان مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، با درخواست متقاضی، مقام قضایی می‌تواند استعلام اموال (ملک، طلا، سهام و حساب‌های بانکی) را به صورت برخط انجام دهد که این امر سرعت بررسی وثیقه را تا حد زیادی افزایش می‌دهد.